"De geschiedenis leert je te begrijpen wie je bent en waar je leeft"

Richard Reinders uit Cadier en Keer

Sinds 2002 zijn Richard Reinders en zijn vrouw José de Goede de eigenaren van Landgoed Heerdeberg. Een paradijsje dat de zintuigen prikkelt. Holle wegen, glooiende heuvels, pure smaken: dit is Limburg op zijn best. En niet alleen de natuur inspireert. Ook de geschiedenis van Heerdeberg is een voortdurende bron van inspiratie.

"Vlak voor de bevrijding werd op Heerdeberg een groep Belgisch-Limburgse verzetsstrijders geëxecuteerd"

“Ons landgoed herbergt een rijke geschiedenis”, vertelt Richard. “Een geschiedenis die voor een groot deel verklaart waarom de dingen vandaag zijn zoals ze zijn, en gaan zoals ze gaan. De mergelstenen wand en de grottenstelsels verhalen over een ver verleden. Hier voel je de geschiedenis.”

De mergelstenen wand en de grottenstelsels verhalen over een ver verleden. Hier voel je de geschiedenis.

Een bewogen geschiedenis, mag je wel zeggen. Op het landgoed komen, binnen een straal van enkele honderden meters, drie aan de Tweede Wereldoorlog gelieerde verhalen samen. “Vlak voor de bevrijding werd op Heerdeberg een groep Belgisch-Limburgse verzetsstrijders geëxecuteerd”, legt Richard uit. “In het huidige Huize St. Joseph was de Duitse Hitlerschool gevestigd. En in de mergelgrotten scholen in de laatste weken van de oorlog lokale kinderen en volwassenen.”

Een bijzonder oorlogsmonument herinnert aan de verzetsstrijders. Zij werden in de bossen van het Belgische Rotem gevangen genomen en enkele uren voor de bevrijding, op 12 september 1944, achter Huize St. Joseph gefusilleerd. Twee dagen later werden, verscholen onder een laag mergel en takken, hun lichamen gevonden.

​​

“We moeten deze mensen blijven eren en dankbaar zijn voor hun moed en inzet”, vindt José. Ook de herinnering aan de gebeurtenissen in de grotten, waar de paters verschillende kinderen en volwassenen uit Keer en Heer verborgen hielden, wil het echtpaar levend houden. José: “Wij weten namelijk dat de geschiedenis je leert te begrijpen wie je bent en waar je leeft. Ze helpt je de fouten van toen niet nog eens te maken. En bovenal maakt ze je trots.”

En dan is er nog een derde verhaal. Waar nu Huize St. Joseph is, huisvestten de Duitsers medio 1942 een Hitlerschool. Richard: “Deze school is er gebleven tot kort voor de bevrijding in september 1944. Veel informatie over de school is niet te vinden. Sterker nog, het verhaal is onder de lokale bevolking nauwelijks bekend.”

Bekend of minder bekend: de verhalen op Heerdeberg gaan over moed, verraad, angst en vergeving. “Wij voegen nu ons eigen hoofdstuk aan die rijke historie toe”, zegt Richard lachend. Op het landgoed komen elk jaar meer dan 25.000 bezoekers, variërend van wandelaars tot deelnemers aan de activiteiten. Van september 2019 tot mei 2020 besteedt Heerdeberg met een uitgebreid programma extra aandacht aan zijn geschiedenis. Schrijvers, filmmakers en musici getuigen van de verhalen van de kinderen van joden en zigeuners die gedeporteerd werden. Daarnaast is er een tentoonstelling in de maak rond het thema ‘De Duitse soldaat is ook een mens’, met daarin originele foto’s die Duitse soldaten op hun veldtochten maakten.

Afsluitend onderdeel van het programma wordt een productie waarin de individuele verhalen van de Belgische verzetsstrijders en de zinloosheid van de oorlog naar voren komen. Richard: “Op deze plek komt alles samen. De verhalen, generaties, nationaliteiten, levensovertuigingen… Hier vind je een plek om te reflecteren, te genieten. En om vooruit te kijken.”